Cả Hoa Kỳ và Canada đều để công dân của mình giữ thêm quốc tịch khác, và không đòi người nhập tịch chứng minh đã thôi quốc tịch cũ. Nhưng cách hai nước diễn đạt điều đó khác nhau, và sự khác nhau ấy nói ra vài điều về hai truyền thống.
Sắc thái ở Hoa Kỳ
Chỗ mà ngôn ngữ pháp lý và thực tế áp dụng không hoàn toàn trùng nhau.
Lời tuyên thệ nhập tịch có chứa ngôn ngữ từ bỏ trung thành với quốc gia trước đó. Đây là văn bản có truyền thống lâu đời và nó phản ánh quan niệm cổ điển rằng lòng trung thành là không chia được.
Nhưng trên thực tế, Hoa Kỳ không yêu cầu người nhập tịch chứng minh đã thôi quốc tịch cũ, và việc một công dân mang thêm quốc tịch khác không tự nó làm mất quốc tịch Hoa Kỳ.
Việc mất quốc tịch Hoa Kỳ gắn với hành vi có chủ đích từ bỏ, theo một thủ tục riêng — không gắn với việc đơn thuần có thêm một quốc tịch.
Kết quả là một tình trạng mà luật học gọi là chấp nhận trong thực tế hơn là tuyên bố trong nguyên tắc — và đó là một kiểu hình đáng chú ý, vì nhiều nước khác cũng ở đúng vị trí này.
Sắc thái ở Canada
Thẳng hơn về mặt tuyên bố.
Canada công nhận đa quốc tịch một cách rõ ràng từ nhiều thập niên qua, và điều này được nói ra trong chính sách chứ không chỉ tồn tại trong thực tế.
Công dân Canada nhận thêm quốc tịch khác không mất quốc tịch Canada vì lý do đó.
Và người nhập tịch không phải thôi quốc tịch cũ.
Khác biệt giữa hai nước ở đây không lớn về hệ quả thực tế, nhưng nó lớn về mức độ rõ ràng — và với một lĩnh vực mà sự không rõ ràng gây lo lắng, mức độ rõ ràng tự nó có giá trị.
Điều người có hai quốc tịch cần biết về hai hệ thống này
Bốn điểm, và chúng áp dụng chung cho cả hai.
Nước kia cũng có tiếng nói. Việc Hoa Kỳ hay Canada chấp nhận không nói gì về việc nước gốc của bạn có chấp nhận hay không — hai hệ thống xét độc lập, và điều này lặp lại ở mọi nơi trong hệ site này.
Quyền và nghĩa vụ của cả hai quốc tịch cùng tồn tại. Có hai quốc tịch không có nghĩa là được chọn tuân theo bên nào.
Khi ở trên lãnh thổ của một nước mình là công dân, nước đó thường xử lý mình như công dân của họ — kể cả về khả năng được hỗ trợ lãnh sự từ nước kia.
Và nghĩa vụ thuế là chuyện riêng, không suy ra được từ chính sách về đa quốc tịch. Bài sau của chuyên mục nói về điểm mà Hoa Kỳ khác gần như mọi nước.
Một hiểu lầm cần gỡ
Nó xuất hiện đủ thường xuyên để đáng có một mục riêng.
"Chấp nhận song tịch" không có nghĩa là nhà nước sẽ đối xử với bạn như người mang hai quốc tịch. Ngược lại: khi bạn ở trên lãnh thổ của một nước mà bạn là công dân, nước đó thường xử lý bạn thuần tuý như công dân của họ — quốc tịch kia không tạo ra vị thế đặc biệt nào.
Điều này có hệ quả rõ nhất ở hai chỗ: khả năng được cơ quan đại diện của nước kia hỗ trợ khi bạn đang ở nước mình cũng là công dân, và nghĩa vụ — bạn chịu đầy đủ nghĩa vụ của cả hai bên, không được chọn theo bên nào. Đây là nguyên tắc chung của luật quốc tịch chứ không riêng khu vực này.
Vì sao khu vực này cởi mở hơn
Ba lý do cấu trúc.
Là nước hình thành bằng nhập cư, họ không có truyền thống coi lòng trung thành gắn với dòng dõi. Quốc tịch ở đây được nhìn như một lựa chọn và một cam kết, và một cam kết mới không nhất thiết phủ định một mối quan hệ cũ.
Yêu cầu thôi quốc tịch cũ làm giảm tỷ lệ nhập tịch, mà cả hai nước đều muốn tỷ lệ này cao.
Và trên thực tế, nhiều nước không cho thôi quốc tịch hoặc thủ tục không khả thi — nên một yêu cầu như vậy sẽ loại trừ cả những nhóm người mà hệ thống muốn giữ.
Ba lý do này cũng chính là lý do mà nhiều nước ở các khu vực khác đã nới chính sách theo cùng hướng trong vài thập niên qua.
Câu hỏi thường gặp
Hoa Kỳ có cho giữ hai quốc tịch không?
Trên thực tế có: Hoa Kỳ không yêu cầu người nhập tịch chứng minh đã thôi quốc tịch cũ, và việc một công dân mang thêm quốc tịch khác không tự nó làm mất quốc tịch Hoa Kỳ — dù lời tuyên thệ nhập tịch có chứa ngôn ngữ từ bỏ trung thành trước đó.
Canada khác Hoa Kỳ ở điểm nào về đa quốc tịch?
Không khác nhiều về hệ quả thực tế nhưng khác về mức độ rõ ràng — Canada công nhận đa quốc tịch một cách minh thị trong chính sách, trong khi ở Hoa Kỳ đó là sự chấp nhận trong thực tế hơn là một tuyên bố nguyên tắc.
Được hai nước này chấp nhận thì có đủ không?
Không. Nước gốc của bạn cũng có tiếng nói riêng và hai hệ thống xét độc lập — việc một nước chấp nhận không nói gì về quy định của nước kia.
Vì sao khu vực này cởi mở hơn với đa quốc tịch?
Vì là nước hình thành bằng nhập cư nên không có truyền thống gắn lòng trung thành với dòng dõi; vì yêu cầu thôi quốc tịch cũ làm giảm tỷ lệ nhập tịch mà cả hai nước đều muốn cao; và vì nhiều nước không cho thôi quốc tịch nên yêu cầu đó sẽ loại trừ cả những nhóm họ muốn giữ.
